นักวิจัยคาด “ซุปค้างคาว-งู” ต้นทางไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่

นักวิจัยคาด “ซุปค้างคาว-งู” ต้นทางไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่

นักวิจัยคาด “งู” คือแหล่งเพาะเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ อีกเบาะแสชี้ เมนูเปิบพิสดาร “ซุปค้างคาว” อาจเป็นต้นทางเช่นเดียวกับ “โรคซาร์ส”

สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารเมดิคัล ไวโรโลจี (Medical Virology) เมื่อวันพุธที่ 22 ม.ค. 63 บ่งชี้ความเป็นไปได้สูงสุดว่า “งู” อาจเป็นสัตว์ป่าที่เป็นแหล่งเพาะเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (2019-nCoV) ซึ่งคร่าชีวิตผู้คนในมณฑลหูเป่ยทางตอนกลางของจีนแล้ว 17 ราย

คณะนักวิทยาศาสตร์จากคณะวิทยาศาสตร์การแพทย์พื้นฐาน สังกัดศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพแห่งมหาวิทยาลัยปักกิ่ง, โรงพยาบาลในเครือมหาวิทยาลัยการแพทย์จีนกว่างซี, โรงพยาบาลรุ่ยคังในเครือมหาวิทยาลัยการแพทย์จีนกว่างซี, คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยหนิงโป และมหาวิทยาลัยวิศวกรรมชีวการแพทย์อู่ฮั่น ได้ร่วมกันวิเคราะห์ลำดับของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ที่แพร่ระบาดล่าสุด

คณะนักวิทยาศาสตร์ใช้วิธีที่เรียกว่า “การใช้รหัสพันธุกรรมที่มีความหมายเหมือนกัน” (relative synonymous codon usage – RSCU) เพื่อเปรียบเทียบลำดับอาร์เอ็นเอ (RNA) หรือกรดไรโบนิวคลีอิก (Ribonucleic acid) ของสัตว์ชนิดต่างๆ

งูเป็นหนึ่งในสัตว์ที่ถูกจำหน่ายในตลาดขายส่งอาหารทะเลหัวหนาน (Huanan Seafood Wholesale Market) ของอู่ฮั่น ซึ่งถูกสั่งปิดชั่วคราวในปัจจุบันและเชื่อกันว่ามีความเกี่ยวข้องกับผู้ป่วยส่วนใหญ่ที่ติดเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่

ผลลัพธ์ที่ได้จากการวิเคราะห์ชี้ว่าไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่น่าจะเป็นไวรัสสายผสม (recombinant) ระหว่างไวรัสโคโรนาของค้างคาวและไวรัสโคโรนาจากอีกแหล่งหนึ่งซึ่งยังไม่ทราบที่มา

การผสมกันของไวรัสเกิดขึ้นภายในสไปค์ไกลโคโปรตีน (spike glycoprotein) ซึ่งเป็นหน่วยรับที่ยื่นออกมานอกเยื่อหุ้มเซลล์ โดย “งู” เป็นสัตว์ป่าที่น่าจะเป็นแหล่งเพาะเชื้อไวรัสสายพันธุ์ใหม่มากที่สุด เมื่อเทียบสัตว์ชนิดอื่นๆ โดยอ้างอิงการวิเคราะห์ด้วยวิธีการใช้รหัสพันธุกรรมที่มีความหมายเหมือนกัน

เมื่อนำผลลัพธ์มาประกอบกัน ผลการวิจัยจึงชี้ว่าการผสมกันแบบคู่เหมือน (homologous recombination) ภายในสไปค์ไกลโคโปรตีนอาจนำไปสู่การถ่ายโอนข้ามสายพันธุ์สิ่งมีชีวิตจาก “งูสู่มนุษย์”

ขณะที่ FB : ReReef นำเสนอรายงานข่าวของ Daily Star ที่ระบุว่า นักวิจัยสันนิษฐานเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่อาจมาจากการกินซุปค้างคาวของชาวอู่ฮั่น โดยอ้างอิงงานวิจัยที่ตีพิมพ์ใน China Science Bulletin โดยมีรายละเอียดระบุว่า ค้างคาวอาจเป็น Host หรือแหล่งอาศัยของไวรัสชนิดนี้ เพราะตัวอย่างไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่มีความคล้ายคลึงกับไวรัสที่พบในค้างคาว ซึ่งโดยปกติไวรัสเหล่านี้ไม่ได้เป็นอันตรายหากไม่มีสัมผัสโดยตรงกับมนุษย์ จึงมีการสันนิษฐานว่าการติดต่ออาจเกิดจากเมนูซุปค้างคาวที่ได้รับความนิยมมากในเมืองอู่ฮั่นและอีกหลายเมืองในจีน

ทั้งนี้ เทียบเคียงกับกรณีการระบาดของโรคซาร์ส ที่มีผู้ติดเชื้อกว่า 8,000 คนและมีผู้เสียชีวิตกว่า 800 ราย เมื่อปี 2003 ก็มีต้นกำเนิดมาจากตลาดค้าสัตว์ป่า ซึ่งคาดว่าเป็นชะมดและอีเห็น ที่ได้รับเชื้อจากค้างคาวอีกต่อหนึ่ง การปล่อยให้มีตลาดค้าสัตว์ป่า จึงไม่ต่างอะไรกับการสร้างแหล่งเพาะพันธุ์โรคระบาดที่ไม่อาจคาดเดาได้

ที่มา : sanook